Մարմինը երկարավուն է, օվալաձև, երկարությունը՝ 0,2 — 0,3 մմ։ Ունի արտաքին ամուր բջջապլազմային և ներքին հատիկավոր շերտեր։ Ամբողջ մարմինը հավասարաչափ ծածկված է թարթիչներով, որոնց շնորհիվ հողաթափիկը շարժվում է։ Մարսողությունը ներբջջային է. բացի սննդառական վակուոլներից կան նաև կծկվող վակուոլներ։ Բնորոշ է անսեռ բազմացումը, երբեմն՝ նաև կոնյուգացիան։ Տարածված է առավելապես քաղցրահամ ջրերում։ Հողաթափիկի (P. caudatum) և (P. aurelia) տեսակներն օգտագործվում են ԳՀԼ- ներում։