Рубрика: հայոց լեզու

ՍԱՍՆԱ ԾՌԵՐ

Էպոսի բովանդակություն

Արքայադուստր Ծովինարի ամուսնություն

Հայոց դյուցազնավեպը սկսվում է  Բագրատունիների թագավորության արքա Գագիկի դստեր՝ Ծովինարի և Բաղդադի անհավատ խալիֆի ամուսնությամբ։ Ծովինարի գեղեցկության մասին խալիֆը տեղեկացել էր իր հարկահաններից, ովքեր Հայաստան էին ժամանել տուրքերը ստանալու։ Նկատելով չնաշխարհիկ արքայադստերը՝ հարկահավաքները միանգամից խալիֆին տեղեկացնում են Ծովինարի գեղեցկության մասին։ Խալիֆը Ծովինարին մեկ անգամ տեսնելուց հետո իր ստորադասներին հրամայում է ամեն գնով Բաղդադ տանել գեղեցկուհուն։ Շուտով հայոց աշխարհ են ժամանում վերջինիս պատվիրակները, ովքեր սպառնում են Ծովինարին՝ խալիֆին կնության չտալու դեպքում պատերազմ մղել։

Այս հարցի շուրջ հայոց ավագանու անդամներն ունեին հակասական դիրքորոշում․ անդամների մի մասը կտրականապես դեմ էր մուսուլման խալիֆի և խաչապաշտ արքայադստեր ամուսնությանը, իսկ մյուս մասը՝ ընդհակառակը, պնդում էր, որ արյունահեղությունից խուսափելու համար հարկավոր են Ծովինարին տալ խալիֆին կնության։ Գիտակցելով իրավիճակի լրջությունը և ցանկանալով զերծ մնալ հազարավոր ահերից՝ Ծովինարն ինքնակամ որոշում է կայացնում ամուսնանալ և հորը խնդրում իրեն կնության տալ Բաղդադի խալիֆին։ Գագիկը ևս հակված չէր այս տարբերակին, բայց ստիպված էր հարգել դստեր կամահայտնությունն ու հայկական պետականության շահերը։

    Հասնելով Բաղդադ՝ Ծովինարը պայման է դնում խալիֆի առաջ, որ նա առաջիկա մի տարին չպետք է մոտենա իրեն։ Արաբաց խալիֆը համաձայնվում է այդ պայմանի հետ և արքայադստեր համար առանձին դղյակ կառուցում։ Ըստ հին հայկական ավանդական սովորության՝ Համբարձման տոնի ժամանակ հայ կանայք դուրս էին գալիս դաշտ և բախտագուշակ կատակերգերով վիճակ հանում։ Ծովինարն այդ օրը դուրս էր եկել զբոսանքի և երկարատև շրջածությունից հետո որոշում է դույզն-ինչ դադար առնել։ Ծարավի զգացումը խեղդում էր գեղեցկուհի նորահարսին և դեպի երկինք ուղղված նրա աղերսով ժայռի միջից վճիտ աղյուր է բխում։ Սառնորակ աղբյուրի ջուրն ուներ մոգական կարողություն, որի շնորհիվ էլ Ծովինարը հղիանում է իր խմած ջրից։ Լսելով կնոջ հղիության լուրը՝ Բաղդադի խալիֆը հրամայում է մահապատժի ենթարկել նրան, սակայն Ծովինարը խնդրում է ժամանակ տալ իրեն, որպեսզի վախճանվի երեխաներին ունենալուց հետո։ Այսպիսով, հայոց Գագիկ թագավորի դուստրը ծնում է երկու դյուցազուն, որոնցից մեկի անունը կնքվում է Բաղդասար, մյուսինը՝ Սանասար։ Նրանք հասակակիցներից տարբերվում էին իրենց օրեցօր աճի կարողությամբ և զորեղությամբ։

Рубрика: հայոց լեզու

«Ամիսներ անց» նախագիծ

Միջին դպրոց գալուց առաջ ունեցածդ պատկերացումները, ապրումները

Միջին դպրոցից ստացած առաջին տպավորություններդ,

      Երբ որոշեցինք, որ պետք է տեղափոխվեմ նոր դպրոց, դա ինձ համար բազում անհայտներով մի բան էր: Նոր ընկերներ, նոր ուսուցիչներ, նոր ուսուցման մեթոդ, որի համար մի կողմից շատ ուրախ էի, մյուս կողմից էլ չէի պատկերացնում, թե ինչպես պետք է հարմարվեմ այդ նոր երևույթներին: Ես պետք է ունենայի համակարգիչ, որն ինձ պետք է փոխարիներ և՛ գրքին, և՛ տետրին: Սակայն ինչպե՞ս պետք է սովորեի համակարգչով, դա ինձ համար անհայտ էր: Սկսվեց ուսումնական տարին: Չնայած այն բանին, որ լավ տիրապետում էի համակարգչին, այնուամենայնիվ դժվար էր, բայց պետք է հաղթահարեի այն: Ի վերջո հաղթահարեցի որոշ դժվարություններ, սակայն մինչ օրս կան բաներ, որ ինձ ընդհանրապես դուր չեն գալիս, և ես չեմ հասկանում դրա ուսուցողական իմաստը: Ամեն դեպքում ես աշխատում եմ կատարել այն առաջադրանքները, որոնք կօգնեն իմ գիտելիքների ավելացմանը:

Рубрика: հայոց լեզու

«Անահիտ» մուլտֆիլմի բառապաշարը Գտնել այնտեղ եղած լեզվական սխալները՝ օտար բառերի անհարկի գործածությունը

Բանը նրանումա

Ու հըլը հարցա

Նալիկներդ ովա բերելու

Փըշտ

Ուխ, հեսա ջրոցի ենք խաղալու

Այսօր իմ օրնա

Վայ, իյա

Քո գործով զբաղվի

Ինչից ես խաբար

Մտածե՞լ ես դու այդ մասին իսկի

Իզուր չի էլի, որ էս քոթոթին սիրում եմ

Ես քեզ չասի եղիր ուշադիր

Մնա տանն ու ժանգոտի

Տեղինա

Բերանս բացելույա, հաաա

Արա, էլի կրեց

Էս ո՞վա

Վայթեմ մեծ խնդիրներ ենք ունենալու

Չոռտովոյ բաբուշկի

Արագացրա Սերոբ

Է՞ս էիր ուզում

Ի՞նչա լինելու

Առաջ ընգի

Վայ ես մեռա

Գնաց կաշը

Բիձա

Կուզնեց

Հոշ, էս ու՞ր

Գլուխդ քարին ես տվել

Յախք

Օխայ

Վայ քոռացա

Մեռնեմ դրա ջանին

Հըլը կանգնի արա

Իյաաա

Սրանից հետո չստերդ ինքնա բերելու

Рубрика: հայոց լեզու

258.Կետերի փոխարեն գրի´ր հնչյուն, թնդյուն, շաոաչյուն և  հնչուն, թնդուն, շառաչուն բառերը:

Իմ մանկության  օրերին հորդահոս ու շաոաչուն գետ եմ տեսել:

Լեռներում միայն թնդուն արձագանքը մնաց:

Ուշադիր լսում էի քո երգի ամեն մի հնչյուն:

Մանկան հնչուն ծիծաղը վարակեց մեծերին:

Այդ մարտի թնդյունը լսվում էր բավական հեռվում:

Ինձ կանչեց-բերեց մեր գետի շաոաչյունը:

275.Տրված բառերն ու բառակապակցություններն  ավելացրո´ւ նախադասություններին և կետադրի´ր:

Կարճ ասած ոչ մի նոր բան չկար գրքում:

Մեր մեջ ասած, հենց քեզ ենք ուղարկելու ճամբար:

Այո´, լավ դուրս եկանք անհարմար վիճակից:

Վա՜յ, ձեռնոցներս դպրոցում եմ մոռացել:

Մե՜ծ բան, եղած չեղածը մի օրվա գործ չէ՞:

Ոչինչ, շատ մի´ մտածիր, ելքը կգտնենք:

Վա՜յ, մե՜ծ բան, այո´, կարճ ասած, ոչինչ, մեր մեջ ասած:

276. Մի տոնակատարության մասին մանրամասն պատմի´ր (չմոռանաս կարևոր պահերը, մարդկանց նկարագրել, քո և ուրիշների վերաբերմունքի մասին գրել):

      Իմ ամնենասիրած տոներից մեկը Զատկի տոնն է: Այդ տոնը կարելի է ասել, որ բոլոր քրիստոնյաների ամենասիրելի տոնն է: Բոլորը ձու են ներկում և հիմնականում ընդունված է ձուն ներկել կարմիր գույնով, որը խորհրդանշում է խաչված Քրիստոսի արյունը: Զատկի սեղանը չի կարելի պատկերացնել առանց կանաչեղենի, բրնձով չամիչով փլավի և ձկան: Ձկան հետ է կապված Քրիստոսի հրաշքներից մեկը՝ ձկան և հացի բազմապատկումն անապատում, որով կերակրեցին քարոզի եկած բոլոր մարդկանց: Սիրում եմ քույրերիս և եղբայրներիս հետ ձու կռվացնել: Ես կարծում եմ, որ Զատկի ձուն շատ ավելի համեղ է, քան սովորական ձուն:

285.  Կետերը փոխարինի´ր տրված բառերից մեկով:
Հուշերով տարված՝ լրիվ մոռացել էր հոտն էլ, շներին էլ:

Բոլորովին չէր հիշում, թե որտեղ էր տեսել այդ դեմքը:

Ունեցած-չունեցածը ամբողջովին կտակեց փոքր թոռանը:

Ամենևին մոտ չթողեց որևէ մեկին:

Աչքերից երևում էր, որ պատմածներիս ամենևին չի հավատում:
Բոլորովին լավ չէր զգում:

Հումորի զգացումդ լրիվ կորցրել ես:

Ծերությունից լրիվ մանկացել էր:

Լրիվ, ամբողջովին, բոլորովին, ամենևին:

Рубрика: հայոց լեզու

Նամակ Փոքրիկ իշխանին

Բարև Փոքրիկ Իշխան.

Ես մեծ հաճույքով ընթերցեցի քո մասին այս փոքրիկ վեպը: Ես շատ կցանկանայի այցելել քո մոլորակը և քեզ հետ միասին շրջեինք տարբեր մոլորակներով: Կայցելեինք թագավորի մոլորակը, կայցելեինք փառասերին,  հարբեցողին, գործարարին, լապտերավառին, հաստափոր գրքեր գրողին և վերջապես կգայինք միասին  Երկիր  մոլորակ, և ես քեզ կծանոթացնեի իմ մոլորակին: Եվ եթե դու հավանեիր և մնայիր իմ մոլորակում, ես քեզ կնվիրեի մի փոքրիկ շնիկ, ում դու իսկապես կկարողանայիր վարժեցնել: Դու կհասկանայիր վարժեցնել բառի իսկական իմաստը: Մեր մոլորակում դու ինքդ հանդիպեցիր հազարավոր վարդերի, որոնք ոչնչով չէին տարբերվում քո միակ վարդից: Դու կհասկանայիր, որ վարդերը լոկ գեղեցկության համար են և դրանք չի լինի վարժեցնել:

Եվ վերջում ուզում եմ ասել, որ թեպետ իրականում չենք կարող շրջել մոլորակներով, բայց և այնպես մտովի ընկերացա քեզ հետ և իրոք, կարծես այդ մոլորակներով միասին շրջեցինք:  

Рубрика: հայոց լեզու

«Ինչպես ենք միմյանց ողջունում»

     Մեզ հայտնի են ողջունելու տարբեր տեսակներ: Օրինակ կան մարդիկ, ովքեր ողջունում են միմյանց ձեռքով, գրկախառնվելով, համբուրվելով, հեռվից ձեռքը թափահարելով, գլխի շարժումներով: Կան մարդիկ, ովքեր օգտագործում են օրինակ` պրիվետ ու բայլուս բառերը, օգտագործում են ձեռքի և գլխի տարբեր ձևեր և ժեստեր: Ինձ դուր չի գալիս, որ այդ ամենը գրագետ չի հնչում, դուր չի գալիս նաև բարևելուց համբուրվելը: Այսօրվա դրությամբ, երբ ամբողջ աշխարհը պայքարում է Կորոնավիրուսի դեմ, բժիշկները հորդորել են, որպեսզի բարևելուց միմյանց ձեռք չսեղմեն, չհամբուրվեն և պահեն որոշակի հեռավորություն, սակայն կան մարդիկ, ովքեր անգամ այս ճգնաժամային պայմաններում չեն դադարում գրկախառնվելն ու համբուրվելը:  Սակայն կարծում եմ, որ գնալով մարդիկ հասկանում են, որ ողջունելիս պարտադիր չէ համբուրվել, այլ ուղղակի գրկախառնվում են:

Рубрика: հայոց լեզու

Թե կարողանայի վարակել աշխարհին…

    Այս կյանքում մարդիկ շատ են չարացած միմյանց հանդեպ: Ամենուրեք գերիշխում է սուտը: Կարելի է հանդիպել մարդկանց, ովքեր իրենց անձնական օգուտն ստանալու համար կարող են ստել անգամ իրենց շատ հարազատ մարդուն: Կան այնպիսինները, ովքեր ունեցվածքի համար կարող են գնալ ամենավատ քայլի իրենց հարազատի հանդեպ:

    Թե կարողանայի վարակել աշխարհին…կվարակեի բարությամբ, խղճով, գթասրտությամբ ու ազնվությամբ: Կանեի այնպես, որ մարդիկ իրար հանդեպ լինեին ազնիվ, կատարեին միայն բարի գործեր, օգնեին միմյանց, չչարանային, չսպանեին:

    Այնուհանդերձ ես հասկանում եմ, որ ես ամենակարող  չեմ և չեմ կարող այդ ամենն իրականություն դարձնել, բայց, եթե ամեն մեկս մի փոքր աշխատենք այդ ուղղությամբ և դիմացինի հետ վարվենք այնպես, ինչպես կցանկանայինք, որ մեր հետ վարվեին, ինձ թվում է ամեն ինչ շատ ավելի լավ կլիներ: Բոլորի դեմքին ժպիտ կհայտնվեր, բոլորը ուրախ կլինեին և ամեն րոպե չէին վախենա այն մտքից, որ կարող են խաբված լինեն: Յուրաքանչյուրս մեկ անգամ ենք կյանք գալիս, և թող, որ այդ կյանքում մարդիկ ապրեն անհոգ ու երջանիկ:

Рубрика: հայոց լեզու

155.  Աչքի ընկնել, ձեռ քաշել, գլուխ պահել, ոտքի վրա, ծայրը ծայրին հասցնել, օրերը հաշվված են բառակապակցություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի´ր : Դրանք գործածի´ր՝

ա) ուղիղ իմսատով,

բ) որպես  դարձվածք:

Օրինակ՝  1. Գիտնականը հետաքրրքրվողներին իր հայտնաբերած կենդանու մարմնի բոլոր մասերը ցույց տվեց, միայն գլուխն էր կորցրել: 2. Ուրախությունից գլուխը կորցրել էր:

2. Քայլելիս իմ աչքին ընկավ մի անծանոթ դրամապանակ:

    Նա աչքի էր ընկնում իր տարօրինակ պահվածքով:

3. Կաթսայի տաքությունից ես շատ արագ ձեռքս քաշեցի:

    Ժամանակի սղության պատճառով, ես հասկացա որ իմ ձեռնարկած գործից ես պետք է ձեռ քաշեմ:

4. Նա ցավից գլուխը պահել էր երկու ձեռքերի մեջ:

    Պարապունքներին տղան միշտ գլուխ էր պահում:

5. Աղջիկը մի մեծ սպի ուներ ոտքի վրա:

    Նա թեև շատ վատառողջ էր, բայց ամբողջ օրը անց էր կացնում ոտքի վրա:

6. Պարապունքների հետ միասին, ես իմ դասերը ծայրը ծայրին եմ հասցնում:

    Պարանները ծայրը ծայրին հասցնելով՝ ես մի մեծ հանգույց արեցի:

7.  Խեղճ ծերուկի օրերը հաշվված էին:

167.  Ընդգծված բառերը նույնարմատ (նույն արմատն ունեցող) հականիշ բառերով փոխարինիր:

Օրինակ՝ անբեղ մարդբեղով մարդ:

Անլուսամուտ սենյակ- լուսամուտով սենյակ, անդուռ պահեստ-դռնով պահեստ, անծխնելույզ վա­ռարան-ծխնելույզով վառարան, անտեսք տիկին-տեսքով տիկին, անդանակ մորթել-դանակով մորթել, անշնորհք նստել-շնորհքով նստել, անկարգ գնալ-կարգով գնալ:

199.  Բառերի ընդհանուր արմատներր գտի՛ր, դրանց ուղիղ ձևերը գրի´ր և տրված բառերն արմատների միջոցով բացտրի´ր:

ա) Ալեզարդ, ալեհեր, ալեկոծվել, ալեծածան, ալեհավաք (անտենա):

p) երրորդ, երրորդել, երրորդություն, եռյակ, եռամյա, երեսուն, եռագիծ: /երեք/

գ) Երկնագույն, երկնահաս, երկնաքեր, երկնասույզ, երկնային: /երկինք/

դ) երկիմաստ, երկթև, երկվություն, երկհարկ, երկամսյա, երկվորյակ: /երկու/

200.  Գրի´ր տրված բառերի նույնարմատ հականիշները:

Օրինակ՝ կարևոր – անկարևոր,

ընդմիջումներով — անընդմեջ:

Գեղեցիկ-տգեղ, հաճելի-տհաճ, մարդկային-անմարդկային, գիտուն-տգետ, դուրեկան-անդուր, ուշա­դիր-անուշադիր,արժանի-անարժան, թևավոր-անթև, ախորժելի-անախորժելի, գունեղ-անգույն, բնական-անբնական, խելոք-անխելք, կարևոր-անկարևոր, լուրջ-անլուրջ, անամպ-ամպոտ, տեղյակ-անտեղյակ, լուսավոր-անլույս, խոսուն-անխոս:

Рубрика: հայոց լեզու

112. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի´ր մեկական բառերով:

Բարի լուր /ավետիս/ բերող, արագ ընթացող /արագընթաց/, բաժակը ձեոքին արտասանվող ճառ /կենաց/, վեպ  գրող /վիպասան/, բառարան գրող /բառագիր/, ար­տասահմանում ապրող /արտասահմանցի/:

113. Երկու հետևություններից ո՞րն ես ճիշտ հա­մարում: Պատասխանդ պատճառաբանի´ր:

Կոշիկի եվրոպական հայտնի մի ֆիրմա իր աշխատակիցներից երկուսին Աֆրիկա ուղարկեց, որ պարզի, թե իր կոշիկներն այնտեղ կարո՞ղ Է վաճառել: Շուտով գործուղվածներից  մեկը հայտնեց. «Կոշիկ արտահանելու ոչ մի հեռանկար չկա. այստեղ բոլորը բոբիկ են քայլում»: Մյուսը  դրությունն այլ կերպ գնահատեց. «Հեռանկարները հիանալի են. բոլորը  բոբիկ են քայլում»: —«Կոշիկ արտահանելու ոչ մի հեռանկար չկա. այստեղ բոլորը բոբիկ են քայլում»: Եթե բոբիկ են քայլում, արդեն իսկ հեռանկարներ չկան կոշիկ արտահանելու, ինչպես կարող են այս դեպքում  հեռանկարները հիանալի լինեն:

114. Տրված արմատների կրկնությամբ բառե´ր կազմիր: Բառերի մեջ այդ արմատների գրությանն ուշադրությո´ւն դարձրու (փորձի´ր բացատրել ՝ ինչո՞ւ ը-ն  չի գրվում):

Օրինակ՝ ճըռ – ճռճռալ, ճռճռոց:

Գոռ-գոռգռոց,գոռգռալ     մըռ-մռմռոց,մռմռալ   հըռ-հռհռոց, հռհռալ     չըռ-չռչռոց,չռչռալ     կըռ-կռկռոց,կռկռալ     դըռ-դռդռոց,դռդռալ

115. Յուրարանչյուր բառակապակցության իմսատը տրված բառերից մեկո´վ արտահայտիր:

Բազմություն, մարդկություն, ազգ, ժողովուրդ:

Մի երկրում ապրող մարդիկ  — ազգ

Հավաքված մարդիկ   — բազմություն

Ամբողջ  աշխարհում ապրող մարդիկ  — մարդկություն

 Նույն ազգությանը պատկանող  բոլոր մարդիկ  —  ժողովուրդ

116. Փակագծում դրված բաոերը գրի´ր համապա­տասխան ձևով:

Օրինակ՝ Դեպքի վայրում հավաքված ամբոխն (աղմկել): — Դեպքի վայրում հավաքված ամբոխն աղմկում էր:
Կռունկների երամը (թռչել) — թռչում էր:

Զորքը (տեղավորվել) — տեղավորվում էր դաշտում:
Ժողովուրդր (լսել) — լսում էր հռետորին:

Հրապարակում հավաքված բազմությունը ինչ-որ բանի էր սպասում (սպասել):

Ավագանին (ողջունել) — ողջունում էր օտարականին:

Հոտն (իջնել) — իջնում էր սարից:

Ժողովուրդը գոհ —  եղավ (լինել) այդ որոշումից:

117. Նախադասություններն ընդարձակի´ր:

Փորձենք լսել մեկս մյուսին:

Ճամփորդությունից հետո նրանք մեզ կպատմեն Արևմտյան Հայաստանի մասին:

Ժողովի ժամանակ կլսեն բնակչության առաջարկները:

Կբաժանեն թերթիկներ, և դուք կընտրեք ձեր նախընտրած թեկնածուին:

Խելացի տղան հետագայում  դարձավ մի շատ հայտնի բժիշկ:

Рубрика: հայոց լեզու

Եղիշե Չարենց

1897մարտի 13։ Կարսում, գորգավաճառ Աբգար Սողոմոնյան-Մարգարյանցի (Աբգար աղա) ընտանիքում ծնվում է ապագա բանաստեղծ Եղիշե Սողոմոնյանը։ Ծնունդը՝ ըստ «Չափաբերական մատյանի»։ Հայրը՝ Աբգար Մարգարի Սողոմոնյան, մայրը՝ Թեկղե Ավետիքի Միրզայան։ Ծնողները ծագումով Մակուից էին, այդ իսկ պատճառով նա ևս երբեմն իրեն մակվեցի է համարել՝ «Հայրենիքս է Խանի Մակուն», «Բանաստեղծ՝ ծնված Մակու քաղաքում»։ Հայրը պարսկահպատակ էր և զբաղվում էր գորգի առևտրով։ Եղիշեից բացի ուներ ևս վեց երեխա՝ Աշխեն, Մարիամ, Աննա, Գեղամ, Սերոբ, Սողոմոն։

1904 կամ 1905 թ.։ Սովորում է (հավանաբար) Հ. Ջամբազյանի մասնավոր դպրոցում։

1906հոկտեմբերի 15։ Պաշտոնապես բացվում է Կարսի ռեալական ուսումնարանը։

19081912։ Սովորել է ծննդավայրի ռեալական ուսումնարանում։ Այստեղ է փոխադրվել քաղաքային ռուսական կամ հայկական ծխական դպրոցից։ 1921-ին լրացրած կուսակցական հարցաթերթիկում նշում է, որ ստացել է «Միջնակարգ դպրոցի 5-րդ դասարանի կրթություն»։ Այլ առիթներով գրում է 4-րդ դասարանի կրթություն։ Այդ տարիների մասին Աշոտ Փալանջյանը իր «Դպրոցական տարիներին» հուշապատումում գրում է. «Եղիշե Սողոմոնյանը դպրոցի առաջադեմ աշակերտներից էր։ Պատմության, աշխարհագրության, ռուսաց և հատկապես հայոց լեզվի առարկաներից նա միշտ ստանում էր լավ գնահատականներ… Հայ հին ու նոր գրականության ասպարեզում գրեթե մրցող չուներ… Շատ էր սիրում ժողովրդական բանահյուսությունը»։

Բազմաթիվ պոեմների, բալլադների, բանաստեղծությունների հեղինակ:

    Չարենցը է «ակտիվ պայքար էր մղում ընդդեմ խորհրդային իշխանության»: Նա  կալանավորվում է:  1937, սեպտեմբեր 27— հոկտեմբեր 6— բանտում գիշերը նամակ է գրում Ավետիք Իսահակյանին  և նրան ձոնում մի բանաստեղծություն։ 

1937, հոկտեմբեր 6 — Բանտից նամակ է հղում կնոջը. «Ամուր եղիր, հարազատս,- եթե նույնիսկ փողոց գցեն։ Չէ որ միայն մենք չենք տառապում, այլ շատ շատերը, նույնպիսի մարդիկ, ինչպես մենք ենք»։

1937, նոյեմբեր 27 — Առավոտյան ժամը 7-ին վախճանվում է Երևանի բանտի հիվանդանոցում։ Դրան նախորդել էր ծանր հիվանդությունն ու օրեր շարունակ տևած անգիտակից վիճակը։ Հաջորդ օրը կատարում են դիահերձում, ըստ որի՝ բազմաթիվ հիվանդությունները հասցրել էին «օրգանիզմի ընդհանուր հյուծման», ինչն էլ, ըստ պաշտոնական կարծիքի, վերահաս մահվան պատճառ է հանդիսացել։